KIỂM ĐỊNH CÔNG TRÌNH
Nhà xưởng cũ vẫn phải kiểm định dù chưa từng xảy ra sự cố?
Th2
🏚️ Vì sao nhà xưởng cũ vẫn phải kiểm định dù chưa từng xảy ra sự cố?
📞 Mr. Quân 089 68 52 678 (Zalo 097 1162 567) | Mr. Linh 0963 007 808
1. “Chưa có sự cố” không phải là căn cứ đánh giá an toàn công trình
Trong quản lý nhà xưởng, rất nhiều chủ doanh nghiệp đánh giá mức độ an toàn dựa trên một tiêu chí đơn giản: công trình chưa từng xảy ra sự cố.
Tuy nhiên, dưới góc nhìn kỹ thuật kết cấu, đây không phải là một căn cứ khoa học.
An toàn công trình không được xác định bằng quá khứ sử dụng, mà phải được đánh giá bằng:
-
Khả năng chịu lực tại thời điểm hiện tại
-
Mức độ suy giảm kết cấu sau thời gian dài vận hành
-
Sự phù hợp giữa tải trọng thực tế và thiết kế ban đầu
Việc một công trình chưa xảy ra sự cố chỉ cho thấy rằng ngưỡng nguy hiểm chưa bị vượt qua, chứ không chứng minh rằng công trình vẫn đang làm việc trong trạng thái an toàn.
2. Kết cấu công trình suy giảm theo thời gian là quy luật tất yếu
Không có công trình nào giữ nguyên trạng thái kỹ thuật như lúc mới xây dựng.
Theo thời gian, nhà xưởng cũ luôn phải đối mặt với quá trình suy giảm tự nhiên của vật liệu và kết cấu.
Một số dạng suy giảm thường gặp:
-
Bê tông giảm cường độ do lão hóa, nứt vi mô
-
Thép chịu lực bị ăn mòn trong môi trường sản xuất
-
Liên kết kết cấu suy yếu do tải trọng lặp
-
Biến dạng tích lũy tăng dần theo chu kỳ sử dụng
Đáng lưu ý, phần lớn các hiện tượng này không thể nhận biết bằng quan sát cảm quan, đặc biệt trong môi trường nhà xưởng có diện tích lớn và kết cấu phức tạp.
3. Điều kiện làm việc của nhà xưởng cũ thường khác xa thiết kế ban đầu
Phần lớn nhà xưởng cũ được thiết kế:
-
Theo nhu cầu sản xuất của một giai đoạn nhất định
-
Với tải trọng tính toán thấp hơn hiện nay
-
Dựa trên các tiêu chuẩn đã lạc hậu so với hiện tại
Trong quá trình vận hành, nhà xưởng thường:
-
Bổ sung thêm máy móc nặng
-
Thay đổi dây chuyền sản xuất
-
Tăng mật độ lưu trữ hàng hóa
-
Lắp đặt thêm hệ thống kỹ thuật treo
Khi điều kiện làm việc thay đổi mà không đánh giá lại khả năng chịu lực, rủi ro mất an toàn chỉ là vấn đề thời gian.
4. Quan sát bằng mắt thường không phản ánh được khả năng chịu lực
Một sai lầm phổ biến trong quản lý nhà xưởng là:
Thấy công trình “vẫn đứng vững” thì cho rằng vẫn an toàn.
Thực tế, rất nhiều kết cấu:
-
Đã làm việc vượt khả năng cho phép
-
Hệ số an toàn đã suy giảm đáng kể
-
Nhưng chưa biểu hiện bằng các hư hỏng rõ ràng
Quan sát cảm quan không thể:
-
Xác định khả năng chịu tải còn lại
-
Đánh giá mức độ suy giảm vật liệu
-
Dự báo nguy cơ mất ổn định khi tiếp tục tăng tải
Chỉ thông qua kiểm định kỹ thuật, các thông số này mới được làm rõ.
5. Kiểm định giúp xác định “biên an toàn” còn lại của công trình
Bản chất của việc kiểm định nhà xưởng cũ là:
-
Đánh giá hiện trạng kết cấu chịu lực
-
So sánh với tải trọng đang khai thác
-
Xác định mức độ an toàn còn lại của công trình
Thông qua kiểm định, chủ nhà xưởng có thể biết:
-
Công trình có đủ điều kiện tiếp tục sử dụng hay không
-
Khu vực nào cần hạn chế tải trọng
-
Có cần gia cường hoặc cải tạo kết cấu hay không
Đây là những thông tin không thể suy đoán, mà bắt buộc phải dựa trên đánh giá kỹ thuật.
6. Audit và cơ quan quản lý không chấp nhận đánh giá mang tính chủ quan
Trong các đợt audit hoặc kiểm tra an toàn, lập luận:
“Nhà xưởng chưa từng xảy ra sự cố”
không được xem là căn cứ đánh giá.
Audit và cơ quan quản lý yêu cầu:
-
Hồ sơ kỹ thuật có căn cứ rõ ràng
-
Kết luận độc lập về mức độ an toàn
-
Dữ liệu phản ánh hiện trạng tại thời điểm kiểm tra
Báo cáo kiểm định chất lượng công trình chính là tài liệu đáp ứng đầy đủ các yêu cầu này.
7. Rủi ro của nhà xưởng cũ mang tính dây chuyền
Sự cố công trình công nghiệp hiếm khi xảy ra đơn lẻ.
Khi một cấu kiện mất an toàn:
-
Tải trọng sẽ phân bố lại bất thường
-
Các cấu kiện lân cận bị quá tải
-
Nguy cơ sập cục bộ hoặc dây chuyền tăng cao
Đối với nhà xưởng đang hoạt động, hậu quả không chỉ dừng ở hư hỏng kết cấu, mà còn kéo theo:
-
Gián đoạn sản xuất
-
Mất an toàn lao động
-
Thiệt hại kinh tế lớn
Kiểm định giúp phát hiện rủi ro trước khi chuỗi phản ứng này xảy ra.
8. Kiểm định nhà xưởng cũ là quản lý rủi ro, không phải xử lý sự cố
Nhiều doanh nghiệp chỉ tiến hành kiểm định khi:
-
Đã xuất hiện hư hỏng rõ ràng
-
Hoặc bị yêu cầu bắt buộc từ bên ngoài
Đây là cách tiếp cận mang tính xử lý sự cố, không phải quản lý rủi ro.
Ngược lại, kiểm định định kỳ giúp:
-
Chủ động nhận diện nguy cơ
-
Lập kế hoạch bảo trì và gia cường
-
Tránh các tình huống dừng sản xuất đột ngột
9. Vai trò của kiểm định trong hệ thống quản lý an toàn công trình
Trong quản lý nhà xưởng hiện đại, kiểm định không đứng riêng lẻ mà là một phần của:
-
Quản lý tài sản cố định
-
Quản lý an toàn lao động
-
Quản lý rủi ro vận hành
Nội dung này được phân tích tổng thể trong bài viết về kiểm định chất lượng công trình nhà xưởng dưới góc nhìn kỹ thuật, nơi kiểm định được xem là nền tảng của quản lý an toàn dài hạn.
Kiểm định chất lượng công trình nhà xưởng kỹ thuật đánh giá an toàn
10. Thời điểm nhà xưởng cũ bắt buộc phải kiểm định
Nhà xưởng cũ bắt buộc nên kiểm định khi:
-
Đã vận hành nhiều năm
-
Không còn đầy đủ hồ sơ thiết kế
-
Có kế hoạch tăng tải hoặc cải tạo
-
Chuẩn bị audit, thanh tra hoặc đánh giá an toàn
Đây là các thời điểm mà rủi ro kết cấu tích lũy ở mức cao nhất.
Kết luận
Nhà xưởng cũ dù chưa từng xảy ra sự cố vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro do:
-
Sự suy giảm kết cấu theo thời gian
-
Thay đổi điều kiện làm việc so với thiết kế
-
Gia tăng tải trọng trong quá trình vận hành
Kiểm định chất lượng công trình không phải để “đối phó”, mà là công cụ quản lý rủi ro chủ động, giúp doanh nghiệp vận hành nhà xưởng an toàn và bền vững.
